HEA, HEB ve IPE Profili: Hangi Ağır Konstrüksiyonda Hangisi Seçilmeli?

Bir betonarme binanın taşıyıcı direkleri (kolonları) varsa, çelik bir gökdelenin ve fabrika otoparkının da dev çelik omurgaları vardır. Çeliğin kızgın fırınlarda peynir gibi kalıptan geçirilerek "H" veya "I" harfi şekline sokulduğu bu devasa kirişlere Sıcak Haddelenmiş Taşıyıcı Serisi (Structural M-Beams) diyoruz.

Piyasada bu devasa iskelet demirleri sıklıkla birbirine karıştırılır: NPU, NPI, IPE, HEA, HEB, HEM... Peki şantiyenize 100 Ton sipariş verirken doğru statik tasarrufu yapmak için bu harfler ne anlama gelir?

IPE Profiller (Klasik I Harfi) ve Dar Yanak Fiziği

Otomobillerden hatırladığımız (I Demir) olarak bilinen IPE (European I Beams) profillerin özelliği Dikey ekseninin çok uzun, yatay başlıklarının ise kısa olmasıdır.

• Görüntüsü tam olarak büyük " I " harfine benzer.
• Sadece yukarıdan (z - ekseninde) dikey baskı uygulayan asma kat kirişleri için mükemmeldir. Çünkü dikey ağırlığı çok iyi bir moment açısıyla tabana iletirler.
• B2B Sipariş Bilgisi: NPI ve IPE Profilleri, diğer profillere göre çok daha hafif olduğu için metraj olarak paranızı cebinizde tutar.
• Zayıf Noktası: Rüzgarın yandan vurması ve burulma. Başlıkları (yatay kanatları) dar olduğu için yandan darbe aldığında bel verme eğilimindedir.

Geniş Başlıklı Devler: HEA ve HEB (H Harfi) Profiller

Eğer çelik gökdelen dikiyorsanız veya devasa bir deprem (viyadük) kolonu yapacaksanız, ağırlık sadece yukarıdan gelmez. O dev binanın rüzgardan "Sağ sol şeklinde" esnemesi, yani 4 yönlü Torsiyonel basınca girmesi lazımdır. Bu durumda o dar başlıklı 'I' harfini yatay olarak uzatırız, ortaya kalın bir " H " harfi çıkar.

Buna Geniş Başlıklı Kirişler (HE - H Europe) grubu diyoruz.

Statikte Karşılaştırma Kararı (Maliyet mi? Dayanım Mı?)

Bir depo çatısı onarıyorsanız, oraya HEB kolon koyup üzerine Trapez Sac attığınızda o kadar gereksiz yük ve demir masrafı yaparsınız ki mühendislik isyan eder. Oraya yatay (hafif) asimetrik Kutu / veya ince U kesitli NPU Demir Profil (Aşık Boyları) serilir ve iş biter.