Taşıyıcı Kutu Seçimi: Binaya Kare Profil mi Döşenmeli Yoksa Dikdörtgen Mi?

Yeni bir fabrikanın çelik çatısına Trapez Sac atılırken (Aşık demirleri döşenirken) veya mağazanızın ortasına bir asma kat çelik iskelesi kurulurken, projenin şefine şu soruyu sorma hakkınız vardır: "Ağabey, buraya neden 80x80 Kare Profil atmıyoruz da, 50x100 Dikdörtgen Profil kaynatıyoruz?"

Siz bunu sorarken sadece demirciyi değil, aynı zamanda 18. yüzyıldan beri modern mimariyi ayakta tutan "Atalet Momenti (Eylemsizlik) Fiziğini" sorgulamış oluyorsunuz. Demir-çelik pazarında sadece 'kütle' değil, o kütlenin 'Nasıl biçimlendirildiği' asıl statik gücü yaratır.

Senaryo 1: Deprem ve 4 Yönlü Burkulma (Neden Kare?)

Eğer bir seranın köşelerine dikeceğiniz dev bir kolon (Sütun) tasarlıyorsanız yük sadece yukarıdan (yerçekimi) binmez. Kolona rüzgar yandan eser, deprem salladığında toprak çaprazdan vurur. Direk, 360 derecenin her açısından darbeye aynı dirençle karşı koymalıdır. Eğilmeye ve "Torsiyonel (Yanal burkulma)" strese karşı 4 Tarafı da EŞİT güçte olan Yanal Yüzeylere ihtiyaç vardır. İşte bu yüzden seraların ayakları, aydınlatma direklerinin tabanları Kare Kutu Profillerden (Eş Yanaklı) imal edilir.

Senaryo 2: Yer Çekimi ve Sürekli Büküm (Neden Dikdörtgen?)

Şimdi o Sütunu (Kolonu) devirin ve yere paralel şekilde, iki duvar arasında bir asma kat zemini olarak asın. Ne oldu? Artık rüzgar sağdan, soldan esmiyor! Sadece ve sadece "Yukarıdan (İnsanların bastığı zeminden ve yer çekiminden) Aşağıya Doğru" devasa bir yük var.

Dikdörtgen bir tahtayı veya cetveli düşünün. Cetveli düz (geniş yüzeyi yere bakacak şekilde) koyup ortasından bastırırsanız 'Bel verir/esner'. Ancak cetveli DİK (ince tarafı aşağı bakacak, geniş yüzeyi duvara dikecek şekilde) elinizde tutup yukarıdan bastırırsanız cetveli katiyen ESNETEMEZSİNİZ. Profil içinde geçerli olan budur.

Sonuç ve Astar (Galvaniz) Tavsiyesi

Eğer çelik konstrüksiyonunuzun bir viyadüğü, tır kasasını, veya köprü otoyol bariyerini ayakta tutması planlanıyorsa sadece RHS profili bilmek yetmez. Bu açık hava projelerinde o demirin korozyona (yağmura) 30 yıl direnmesi gerekir. Siyah kaba profil yerine direkt olarak Sıcak Daldırma Galvanizli Profiller kullanmalısınız.

Özetle çelik projelerinde "Kilo parası ile" en iyi performansı satın almanın yolu doğru geometriyi doğru vektöre karşı konumlandırmaktır.