Bir çelik konstrüksiyon projesinde açıklık büyümeye, asma katların tonajı tonlara çıkmaya ve betonun hantallığından kurtulup "depreme meydan okumaya" başladığınız an; sıradan sac profiller çökecektir. İşte o anda yükü "H" ve "I" formunun eşsiz fizik dökümüyle eylemsizlik momentine aktaran, vinçli devasa Avrupa şaseler devreye girer: HEA, HEB ve IPE Ağır Çelik Kirişler.
Oluklusac Hadde A.Ş., Türkiye, Avrupa ve Uzakdoğu Siyah Döküm haddehanelerinden direkt ithal ettiği S275JR (Standart Taşıyıcı) ve S355 (St52 - Ağır Gerilim/Vinç) kaliteli H/I kirişlerini; 100 milimden 1000 milim dev başlıklara kadar 12 metrelik tırlar vasıtasıyla fabrikanıza çekmektedir. Kule vinçlerinizin yorulmadan şantiyeye dizeceği, CNC delikli ve boy kesimli hazır anahtar teslim "Ağır Çelik Karkas" vizyonuyla tanışın.
Tonlarca çeliği boşuna israf etmeyin. IPE'nin zerafeti ile HEB'nin beton gibi sarsılmaz kütlesi arasındaki mühendislik farkları.
Harfi andırdığı gibi Dikey'e uzayan (I) zayıf başlıklı (flanşlı) ama boyu uzundur. Genellikle 'Yatay Aşık / Tavan Kirişi' olarak yani dikine taşıyıcı olarak değil, iki ana HEB kolonunun arasına köprü atılıp tavan sacını (Sandviç panel) taşısın diye yatayına bağlanır. Et kalınlıkları incedir, statikte "hafif ama geniş" moment yaratır.
Bina veya fabrika tasarlanırken (kolon olarak) dikeyde saplanacak bir ayak arandığında, IPE yetmez, sağa sola esnememesi için başlıklarının da gövde ile hemen hemen eşit kareye dönmesi (H) gerekir. Standart yükteki bir fabrika sundurmasının en kusursuz ve en popüler B2B ana taşıyıcı kolon profilidir.
Şantiyenizde tavanın altına gezer vinç (Hol Vinç) koridoru mu açıyorsunuz? Ya da üzerine beton atılıp 3 kat plaza mı dikeceksiniz? HEA incelir ve burkulur. Oraya dış flanşları çok kalın dökülmüş HEB serisi konmalıdır. Ağırlığı/tonajı ciddi pahalıdır ancak tonlarca makine yükünün titreşimini betondan iyi sönümler.
Çelik yapılarda en çok tercih edilen temel "200'lük" seri (Tam 12 Metre
Boy standardı) üzerinden Karkas ağırlıkları ve TL yansımalarıdır. İthal Kirişler USD
Endekslidir.
(Guncellenme Tarihi: 07 Mart 2026 - Erdemir S355 / LME Euro-Metal borsa
kurları geçerlidir.)
| Kiriş Kesit Türü | Yükseklik (H) x Genişlik (B) | 1 Metre Ağırlık | 12M Yekpare Boy Ağırlık | Birim Ton Fiyatı ($ Euro) | 12 Boy TL Çıkış Fiyatı |
|---|---|---|---|---|---|
| HEA 100 (Hafif Kolon) | 96 mm x 100 mm | 16.70 kg | 200.40 kg | $ 820 / Ton | (~ 6,730 TL) |
| IPE 160 (Yatay Çatı Kirişi) | 160 mm x 82 mm | 15.80 kg | 189.60 kg | $ 800 / Ton | (~ 6,210 TL) |
| HEA 200 (En Popüler Fabrika Kolonu) ⭐ | 190 mm x 200 mm | 42.30 kg | 507.60 kg | $ 830 / Ton | (~ 17,260 TL) |
| HEB 200 (Ağır Yük / Vinç Altı) | 200 mm x 200 mm | 61.30 kg | 735.60 kg | $ 850 / Ton | (~ 25,630 TL) |
| IPE 240 (Avrupa I-Profil) | 240 mm x 120 mm | 30.70 kg | 368.40 kg | $ 810 / Ton | (~ 12,250 TL) |
| HEA 300 (Devasa Açıklık Kolonu) | 290 mm x 300 mm | 88.30 kg | 1,059.60 kg | $ 860 / Ton | (~ 37,350 TL) |
| HEB 400 (Plaza / Gemi Özel B2B) | 400 mm x 300 mm | 155.00 kg | 1,860.00 kg | $ 890 / Ton | (~ 67,800 TL) |
| ⚠️ Fiyatlara KDV Dahil Değildir. TL karşılıkları tahmini 41.00 döviz endeksinden baz alınmıştır ve proje gününde ihracat/ithalat rejimine göre kantar üzerinden USD/Euro olarak faturalandırılır. İskontolar için 100 Ton+ şartı aranır. | |||||
Türkiye deprem gerçeğiyle boğuşurken devasa kapalı alanların (lojistik antrepoları, zincir market mağazaları) inşasında, tavanı taşımak için devasa kalınlıkta ve hantal beton kolonları yan yana dikmek zorunda kalırsınız. Bu kolonlar binanın içine ölü metrekareler bırakır ve asıl kötüsü, sarsıntıda betonda esneklik toleransı olmadığı için patlar. C-Level müteahhitlik ve ağır mühendislik, bu noktada tamamen H veya I formuna sahip (HEA, HEB, IPE, NPU) sıcak hadde çelik kirişlerin mucizesine geçmiş durumdadır. Çelik esner, enerjiyi yutar ve bir binayı "çökmeden" ayakta tutan o sarsılmaz kafesi örer.
Neden küt demir (dolu kare bir çelik) çubuk değil de "H" şeklinde kenarları uzamış bir boşluk kullanılır? Statik mühendisliğine göre, bir cismin kütlesini ağırlık merkezinden (x ekseninden) ne kadar uzaklaştırırsanız o cismin eğilmeye karşı göstereceği direnç o kadar "karasel" şekilde büyür! H kirişin o devasa paralel üst ve alt başlıkları (flanke / kanat), dikey çekme kuvvetine inanılmaz direnirken; ortadaki ince çelik perde (gövde) rüzgarın binaya yandan çarpma hızını engeller. Sonuç? Daha hafif demirle (dolgun çelik kütleye oranla), on kat daha büyük bir bina yükünü taşıyabilme şansı.
Piyasada eski ustaların genelde "NPI Ver bana NPU 100 ver" dediği duyulur. U şeklindeki NPU (Oluklu Profil) tır şaselerinde sıkça kullanılsa da; NPI'ın kanat içi oval kalın tasarımı, modern (IPE / HEA) tasarımların gerisinde kalmıştır. Neden mi? Çünkü ovalleşen kenara somun/cıvata sıkmak işkencedir. Bugün, son teknoloji plazaların düğüm noktaları tam düz köşeli HEA'ların birbirine milimetrik şerit lazer deliklerinden "çelik somunlu tam kilit" geçmesiyle yapılır. Üstelik HEA 100 kg ağırlığındayken aynı taşımayı yapan NPI daha ağır olup şirketinize ekstra çelik parası yükler.
150 Tonluk bir konteyner gemisini kaldıracak sanayi vincinin, çatınıza diktiğiniz o kirişlerin üzerinde günde 100 kere sağa sola tekerlekle gittiğini düşünün. Çelik esner (akma dayanımı) ama o 150 tonda esneyip orada "eğik" kalır (kalıcı deformasyon / yorulma). İşte müteahhit, o vinç yolunun altına basit S235 profil koymaktan vazgeçer. Sırf oraya özel içerisinde çok yüksek kalitede krom, mangan karbon alaşımı bulunan S355 (St52 serisi) Ağır HEB Hadde siparişi veririz. Bu sayede vinç üzerinde bir dinozor atlasa da çelik eski jilet gibi düz formuna aynen geri döner.
Oluklusac merkez antrepolarında 12 Metrelik o hantal ve fabrikasyon şantiyeye girmesi dert olan kirişleri satın alıp kamyona atmakla yetinmeyiz. Mühendisin AutoCAD statik dosyasındaki 3 boyutlu planı CNC Kiriş Robotlarımıza yükleriz. 12 Metrelik kiriş o makineye girer, uçlarından cıvata delinecek montaj delikleri matkapla devirle açılır. Ardından tam tavan çatı açısına (örneğin %10 eğim) uygun olan açılı plazma ile uçlarından biçilir. B2B firmanızın sahasına Lego kutusu gibi numaralandırılmış, boyalı, delikli "hazır bina" iner ve 3 günde sadece vida sıkılarak o dev çelik plaza yükselir.
Kısmen... İç mekanda dışarıya yağmura maruz kalmayan bir tavan direği ise endüstriyel kalın Shop-Primer (Kiremit veya Gri Astar) işimizi 50 yıl görür. Ama bu köprü, üstgeçit ayağı veya bir denize sıfır mendirek vinciyse, rüzgar/kum o astarı kazır. Kesinlikle karkas kaynaklı tamamlandıktan sonra tonlara özel Dev Sıcak Daldırma Galvaniz Havuzlarında 450 derece çinkoya batırılarak en sert ve koruma bariyeri olan Metalik kaplama yapılmalıdır.
Bir çelik fabrikasının çökme sebebi çok nadiren S275 demirinin kopmasından olur, 100/90 çökme sebebi, birleşme (Düğüm/Nod) yerlerindeki kaynaktır! Çünkü o 2 metrelik dev HEB profilleri amatör kaynak makinesiyle ucuca kaynak ederseniz o esnemez kırılır. Modern sanayi hatası etmemek için, Plaka saclar fason abkant ve giyotin tesislerimizde kapağa çevrilmeli, profiller birbirine kaynakla değil Mükemmel Mukavemetli Gerdirme (Torq) Cıvataları ile lego gibi vidalanarak monte edilmeli, düğümler bu şekilde esnekleştirilmelidir.
Türkiye çelik konusunda çok güçlü (Kardemir vs) Tesislerine sahiptir, evet ama kütük ve hurda cevher alımları tamamen küresel demir endüstrisi indeksindedir (Plats, LME). Madenin, geminin ve enerjinin kaynağı dış pariteyle satıldığından; üretilen mal ister İstanbul'dan ister İtalya'dan çıksın, B2B siparişte tonajınız o gün saat 14:00'te kapatılan Borsa C-Level katsayısıyla çarpılarak (Euro veya USD) bir taban fona oturtulur ve KDVli TL faturası o an o döviz tutarından size devredilir.