Eğer fabrikanızda ince elektronik kasalar değil de; gemi güverteleri, ekskavatör (iş makinesi) kepçeleri, vinç kirişleri veya tonlarca basıncı çekecek çelik binalar üretiyorsanız ince ve narin malzemelerden koşarak uzaklaşırsınız. İşte bu dünyadaki yassı çeliklerin atası olan, fırınlardan adeta ateş topu gibi dev merdanelerin arasında sıkıştırılarak kalın kalın basılan Hot Rolled (HR) Sıcak Siyah Sac Plakalar sanayinin tam olarak kaba kuvvete karşı eylemsizlik momentidir.
Oluklusac Hadde Kompleksi, 1.20mm'den başlayıp 25.00mm dev kütle kalınlıklarına kadar uzanan, S235JR (ST37) ve S355J2(ST52) ağır gerilim özellikli rulo (coil) ve plaka Siyah demirleri, LME/Borsa kurlarından büküm/lazer atölyelerine tonajlı olarak aktarmaktadır. Rulolardaki o tufalli asalet ve gerinimsiz "stress-free" doğrultma hatasız plakalar B2B projelerinize temel atıyor.
Siyah sac sadece kara bir metal değildir, içindeki Karbon ve Mangan oranlarıyla canavarlar ve kediler kadar birbirinden farklıdır.
Piyasada satılan Siyah sacların %75'i St37 kalitedir (235 MPa akma dayanımı). Çok sert değildir. Abkant büküme harika yatar, oksi-gaz veya plazmayla harika kesilir, elektrotla tereyağı gibi kaynatılır. Çelik bina iskeleti (normal katlı), su depoları veya makine şaseleri için en optimal ve ekonomik yassı çeliktir.
Aynı kalınlıktaki bir St37 plakadan yaklaşık 1.5 kat daha fazla tonaj/stres taşıyabilir (355 MPa). Bu yüzden ağır damper kamyon kasaları veya dev köprü ayaklarında sacın kalınlığını abartıp ağırlık yapmak yerine, ince ama inanılmaz sert olan S355 (St52 Mangan çeliği) kullanılır. Soğuk büküme (pres) çok ciddi direnç gösterir ve çatlama riski vardır.
Bu çok daha az karbonlu (karbonu düşürülmüş) bir hamurdur. Üzerine aşırı baskı uygulandığında (Örneğin bir kazan kubbesi gibi bombelenirken veya profil/boru için kangal halinde rulo sac makinesinden yuvarlanarak katlanırken) esneyip uzaması (Sıvanması) gereken form özellikli B2B ticari sac kodudur.
Fabrika paket bazlı, rulo formundan direkt 1200x2400mm /
1500x3000mm yataklara özel kesilmiş (Cut to length) Siyah HR ticari plaka
ağırlıkları. Çelik Servis merkezlerinden lazer kesimcilere giden toptan çıkış
fiyatlarıdır.
(Guncellenme Tarihi: 07 Mart 2026 - Çin Demir Cevheri ve LME vadeli Euro
kurlarına göre revizelidir.)
| Plaka Et Kalınlığı (mm) | Fason Ebat (Standart) | Plaka (Levha) Teorik Ağırlık | S235JR (ST37) KG Fiyatı | 1 Plaka (Yaprak) TL Tutarı |
|---|---|---|---|---|
| 1.50 mm (HR İnce Limit) | 1000 x 2000 mm | 23.55 kg | 28.50 TL / kg | 671.17 TL |
| 2.00 mm (İnşaat / Kutu Standartı) | 1200 x 2400 mm | 45.21 kg | 28.10 TL / kg | 1,270.40 TL |
| 3.00 mm (Lazerci Dostu / Flanşlık) ⭐ | 1500 x 3000 mm | 105.97 kg | 27.80 TL / kg | 2,946.00 TL |
| 4.00 mm (S235 B2B Toptan) | 1500 x 3000 mm | 141.30 kg | 27.50 TL / kg | 3,885.75 TL |
| 5.00 mm (Orta Ağır Sanayi) | 1500 x 3000 mm | 176.62 kg | 27.20 TL / kg | 4,804.00 TL |
| 10.00 mm (ST52 İş Makinası Plaka) | 1500 x 6000 mm (Vinç Boyu) | 706.50 kg | 28.50 TL / kg (S355 Kalite) | 20,135.25 TL |
| ⚠️ Fiyatlara KDV Dahil Değildir. Plaka ağırlıkları Saf Karbon çelik yoğunluğu olan (7.85 katsayısı) üzerinden statik teorik olarak hesaplanır. Tolerans sınıfına göre (±%3) kantar tesliminde fatura miktarında gramaj sapmaları ticarette esastır. | ||||
Türkiye ve dünyada çelik üretimi, madenden ya da devasa hurda fırınlarından çıkan 'sıvı ateşin' (Curuf) kaba bir kütük halinde donmasıyla başlar. Ancak o kalın takoz gibi kütüğü, gemi omurgası yapabilmek veya profil boru çekebilmek için 2 milimetrelik yapraklara çevirmeniz gerekir. İşte 1000+ derecede akkor halinde kızaran o devasa kütükler, aralarında sadece birkaç milimetre mesafe olan silindirik "haddelerden (merdanelerden)" devasa bir tork baskısıyla geçtiğinde ezilip uzarlar. Buna Sıcak Haddeleme (Hot Rolling) prosesi, o hattan çıkan sarılmış kömür grisi ürüne ise Sıcak Çelik Bant (Rulo - HR) denir.
Siyah sac dendiği an, dokunduğunuzda ellerinizi is veya toz gibi boyayan o kömürsılaşmış yapı akla gelir. HR sac hattan şelale gibi kıpkırmızı akarken hava ile (Oksijen) temasa geçtiği o mini saniyede, en üst molekül tabakası oksitlenerek yanar. Çelik soğuduğunda, yüzeyinde tıpkı bir ekmeğin sert ve yanık dış kabuğu gibi kalın, pürüzlü ve çok sert bir yapı oluşur. Buna sanayide TUFAL denir. Tufal, hafif sürtünmelerde malzemeyi bir zımpara gibi korur. Ancak bu sac kaynak robotuna veya kaliteli oto/fırın boyasına girecekse, bu siyah külü oradan bir "Oluklusac Kumlama veya HRP Asit" hattıyla sökmek / yakmak sanayicinin zorunlu kaderidir.
Lazer kesim atölyeleri bilirler... DKP Soğuk saclar (CR) oda sıcaklığında baskılandıkları için (stress-hardened), içlerinde inanılmaz bir molekül sıkışması / tansiyon tutarlar. Lazer plazması, soğuk sacın tam ortasından yarıp geçtiği an o sıkışık tansiyon patlar ve sac "bel verip" havaya dikilerek devasa pahalı lazerin kafasına çarpıp makineyi bozar (Parça çarpılması). HR (Siyah Sac) ise Sıcak haddelendiği için, atomlar o kızgın ateşte gevşer, tamamen rahatlar ve hizalanır (Tavlanma). Plakayı 3 metrelik lazerle böldüğünüzde sacın en ufak bir yaylanma ya da tepme yapmadan dümdüz kalması, ağır makine-metal sanayisinde Siyah Sacı vazgeçilmez kral yapar.
Oluklusac olarak piyasada esnafı boğan "kalıntı hurda ve yanlış boy verme" krizini Çelik Servis merkezlerimizle kırıyoruz. Tırlarla bize inen 25 Tonluk Sıcak Rulo bobinler (Coil), müşteri "Bize 6.20 Metre boyunda lazer plakaları lazım" dediğinde uçar makas boy kesme (Cut-to-Length) hattından o milimetrede kopartılır. Leveller merdaneleri o kıvrık demiri mükemmel ütüler ve palete sayısız plaka dizeleyip sevk ederiz. Bu durum ağır dingil treyler, depo platformu ve gemicilik mühendisliğinde B2B kâr marjlarınızı hurdadan çekip alarak optimize eden bir yassı çelik operasyonudur.
Haklısınız. Laser oksijen/azot ışını metale çarparken önce o kalın 'yanık kömür' tabakası olan tufalden sekme yaşar ve lazer nozülünün camına sıçrama yapar (Hatalı patlatma). Bunu çözmek için B2B makinehaneler ya HR yerine tufalsiz HRP (Asitli Yıkanmış Sac) kalitesi alırlar, ya da oksijen yerine azotla basıncı yükselterek veya operatörün pre-pierce (ön ısıtma/delme) modunu açarak tufali manuel yarmasını sağlarlar.
Açık konuşmak gerekirse... Eğer çıplak bırakırsanız DKP sac 1 gecelik çiy damlasıyla ertesi sabah sapsarı pas tutar (Eriyene kadar paslanır). Siyah Sac (HR) yüzeyindeki o kabuk (Tufal) kısmi -ve kaba- bir oksidasyon bariyeri yarattığı için siyah sac dışarıda çok daha geç/kalın çürür. Ancak nihayetinde ikisi de saf demirdir (Kromsuz). Ya kumlama+epoksi boya yapılmalı, ya da sıcak galvanize daldırılmalıdır.
Büyük haddehanelerde dev bobin sarılırken en dıştaki katman gemi taşımacılığı, liman vincinin zinciri ve hava şoklarıyla biraz kavis alıp çizilebilir. Aynısı manşona giren en iç göbekte de olur. Oluklusac Boy Kesme hattında bobinin en dış dikişi (Ambalaj turu) makasla kırpılır ve 1. kalite hatasız malzemeden tam ölçü kesmeye başlanıp sevk edilir. Ufak tefek bobin başı/ortası dalgalanmaları Leveler (Ütüleyici rulo) teknolojimizle düzlenmektedir.